در عصر تغییرات مداوم، عدم قطعیت اقتصادی و افزایش استرس در محل کار ، تابآوری به یک ویژگی تعیینکننده برای موفقیت سازمانی تبدیل شده است. یک نیروی کار تابآور میتواند با چالشها سازگار شود، از شکستها بهبود یابد و بهرهوری را بدون به خطر انداختن سلامت روان حفظ کند. برای مدیران عامل، ایجاد چنین نیروی کاری به چیزی بیش از اجرای سیاستها یا شعارهای انگیزشی نیاز دارد – این امر مستلزم درک عمیق از سلامت روان، هوش هیجانی و دسترسی به پشتیبانی مشاورهای است.
طبق تعریف انجمن روانشناسی ، تابآوری شامل مجموعهای از رفتارها، افکار و اقداماتی است که هر کسی میتواند یاد بگیرد و توسعه دهد. مدیران عامل نقش مهمی در پرورش محیطهایی دارند که این رشد بتواند به صورت آگاهانه و با دلسوزی در آنها رخ دهد.
نکاتی مدیران عامل جهت ایجاد نیروی کار انعطافپذیر
۱. فرهنگ امنیت روانی را ترویج دهید
امنیت روانی عنصری بنیادی در تابآوری است . امنیت روانی که توسط ایمی ادموندسون (۱۹۹۹) ابداع شده است، به فضایی اشاره دارد که در آن افراد برای پذیرش ریسکهای بین فردی، ابراز نگرانیها یا پذیرش اشتباهات بدون ترس از شرمساری یا مجازات، احساس امنیت میکنند.
وقتی کارمندان امنیت روانی را تجربه میکنند، تمایل بیشتری به صحبت آزادانه، همکاری سازنده و بازگشت به شرایط عادی پس از شکستها با انعطافپذیری بیشتر دارند.
مدیران عامل میتوانند از طریق موارد زیر امنیت روانی را تقویت کنند:
- تشویق به گفتگوی آزاد و گوش دادن فعال
- الگوسازی آسیبپذیری و فروتنی
- پاسخ به بازخورد بدون سرزنش
با انجام این کار، رهبران محیط کاری ایجاد میکنند که اعتماد، ابراز احساسات و تابآوری را در طول تغییر یا بحران پرورش میدهد.
۲. مشاوره سلامت روان را در محیط کار ادغام کنید
مشاوره در محل کار یکی از مؤثرترین ابزارها برای افزایش تابآوری است. این مشاوره فضایی محرمانه برای کارکنان فراهم میکند تا احساسات خود را پردازش کنند، استراتژیهای مقابلهای را توسعه دهند و دیدگاه خود را به دست آورند. تکنیکهای رایج مشاوره مانند درمان شناختی رفتاری ( CBT ) به افراد کمک میکند تا الگوهای فکری منفی را تغییر دهند و رفتارهای سازگارانهای ایجاد کنند.
مدیران عامل باید اطمینان حاصل کنند که برنامههای کمک به کارکنان ( EAP ) نه تنها در دسترس هستند، بلکه به خوبی در فرهنگ سازمانی ادغام شدهاند. این به معنای:
- اطلاع رسانی منظم در مورد در دسترس بودن مشاوره
- کاهش انگ اجتماعی پیرامون درخواست کمک
- ارائه مشاوره در قالبهای مختلف (حضوری، آنلاین، تلفنی)
مشاوران همچنین میتوانند جلسات گروهی یا کارگاههای سلامت را در مورد مباحث تقویت تابآوری مانند ذهن آگاهی ، مدیریت استرس یا تنظیم هیجان ارائه دهند و ابزارهای روانشناختی نیروی کار را بیش از پیش تقویت کنند.
۳. رهبران را در هوش هیجانی آموزش دهید
برای الهام بخشیدن به تیمهای انعطافپذیر و با عملکرد بالا، مدیران عامل باید با هوش هیجانی (EI) رهبری کنند – یک ویژگی کلیدی رهبری که شامل شناخت، درک و مدیریت مؤثر احساسات خود و دیگران است.
دانیل گلمن (۱۹۹۸) هوش هیجانی را به عنوان یک پیشبینیکننده کلیدی عملکرد و تابآوری در محل کار معرفی کرد.
مدیران عامل میتوانند با اطمینان از آموزش مدیران و رهبران تیمها در موارد زیر، تابآوری را افزایش دهند:
- خودآگاهی
- همدلی
- حل اختلاف
- بازخورد سازنده
وقتی رهبران هوش هیجانی خود را نشان میدهند، اعتماد و ارتباط را تقویت میکنند، که برای واکنشهای انعطافپذیر به ناملایمات محیط کار ضروری هستند.
۴. کار معنادار و هدفمند را تشویق کنید
ویکتور فرانکل (۲۰۰۶)، در تحلیل وجودی خود، تأکید کرد افرادی که در رنج خود معنا مییابند، تابآورتر هستند. در محیط کار، این به معنای همسو کردن وظایف با ارزشها، نقاط قوت و اهداف رشد کارکنان است.
مدیران عامل میتوانند از طریق موارد زیر معنا را پرورش دهند:
- تشویق به استقلال و خلاقیت
- همسو کردن چشمانداز شرکت با مشارکتهای فردی
- شناخت و جشن گرفتن پیروزیها و نقاط عطف کوچک
کارمندانی که میبینند چگونه کارشان با یک هدف بزرگتر همسو است، در مواجهه با چالشها، تمایل بیشتری به مشارکت، انگیزه و انعطافپذیری ذهنی دارند.
۵. برنامههای آموزشی تابآوری ساختارمند را اجرا کنید
تابآوری قابل آموزش است. برنامههای آموزشی مبتنی بر شواهد که ریشه در اصول روانشناسی و مشاوره دارند – مانند برنامه تابآوری پن (ریویچ و شاته، ۲۰۰۲) – به افراد میآموزند که چگونه احساسات خود را مدیریت کنند، مشکلات را حل کنند و دیدگاههای خود را تغییر دهند.
مدیران عامل باید همکاری با روانشناسان و مشاوران محل کار را برای ارائه کارگاههای تابآوری سفارشی در نظر بگیرند. این کارگاهها میتواند شامل موارد زیر باشد:
- بازسازی شناختی (به چالش کشیدن افکار غیرمنطقی)
- کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی
- تمرینهای هدفگذاری و خوداندیشی
- آموزش همتا و گروههای پشتیبانی
این مداخلات، به ویژه هنگامی که در طول زمان پایدار باشند، میتوانند تابآوری فردی و جمعی را به طور قابل توجهی افزایش دهند.
نکاتی برای مدیران عامل جهت ایجاد نیروی کار انعطافپذیر
۶. از ادغام و انعطافپذیری کار و زندگی پشتیبانی کنید
محیطهای کاری سفت و سخت اغلب منجر به استرس مزمن و خستگی عاطفی میشوند. از سوی دیگر، ترتیبات کاری انعطافپذیر از تعادل عاطفی پشتیبانی کرده و استقلال کارکنان را افزایش میدهد – که هر دو به تابآوری کمک میکنند .
مدیران عامل باید از موارد زیر حمایت کنند:
- برنامههای انعطافپذیر
- گزینههای کار از راه دور
- روزهای سلامت روان و مرخصیهای تفریحی
- تشویق به رعایت مرزهای سالم شخصی و مراقبت از خود
چنین ابتکاراتی این پیام را منتقل میکنند که سازمان برای کل افراد ارزش قائل است، نه فقط بهرهوری آنها.
۷. به طور منظم سلامت کارکنان را ارزیابی کنید
انجام منظم ممیزیهای سلامت از طریق نظرسنجیها، مصاحبهها و جلسات بازخورد به شناسایی عوامل استرسزا، افت روحیه و علائم اولیه فرسودگی شغلی کمک میکند .
معیارهای کلیدی ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- نمرات امنیت روانی
- نرخ استفاده از مشاوره
- غیبت و ترک خدمت
- کارمند و رضایت شغلی
با استفاده از این دادهها، مدیران عامل میتوانند با مشاوران و تیمهای منابع انسانی همکاری کنند تا مداخلات به موقع را طراحی کنند، استراتژیهای موفق را تقویت کنند و به چالشهای نوظهور پاسخ دهند.
نتیجهگیری
در دوران عدم قطعیت، نیروی کار انعطافپذیر بزرگترین دارایی یک شرکت است. اما انعطافپذیری تصادفی اتفاق نمیافتد – بلکه عمداً از طریق رهبری دلسوزانه، دسترسی به مشاوره و فرهنگ هوشمندانه عاطفی در محل کار پرورش مییابد. مدیران عاملی که روی سلامت روان کارکنان خود سرمایهگذاری میکنند، نه تنها عملکرد و ماندگاری آنها را افزایش میدهند، بلکه سازمانهایی میسازند که میتوانند با ظرافت و شجاعت از هر طوفانی عبور کنند.